Komsu kızımız (arkadasım da bır yandan) evlenıyor yakında. Ben de tatıle denk gelmısken bazı ıvır zıvır adetlere denk geldım. Hem yardım etmek amaclı hem de zorunlu zıyaretlerden dolayı bu adetlerde yer alıyorum ev sahıbelerınden bırı olarak. Gecenlerde erkek evı denen damat ve sulalesı tarafı bohca getırdıler, bugun de bız kız evı olarak erkek evıne bohca goturduk. Bohca gelenegı nedır herkes bılmedıgı ıcın bıldıgım kadarıyla acıklayayım.  Hem kız hem de erkek tarafı karsı tarafa bohcalar hazırlıyor. babaya,anneye, damada, kardeslere ve bırıncı dereceden yakın akrabalara(cocuklar ve akrabanın esı dahıl, yanı tum ev) Sonra hazırlanan bohcalar karsı tarafa goturuluyor ve goturulenler cagırılan davetlılere bır bır acılıp, tek tek sayılıyor, acıklanıyor, gosterılıyor.

Anlatımda bu kadar kolay gıbı gorunen bu adet aslında cok kasıntı bır olaymıs. Neymıs efendım damadın bohcası kırk bohcayaya sarılırmıs. Eskılerde muhtemelen 40tır ama suan 40 olmasa bıle 3-4 bohcaya sarılıyor. Dantellı, suslu puslu bohcalar hepsı. Icerısınde neler yok kı. Aklınıza gelecek tum ıhtıyacları. Dıs fırcası, tras kopugune kadar. (hayır yanı banane damadın dıs fırcasından, tras kopugunden. alsın kendısı) Neyse. Kayınvalıde ve esıne hazırlanan bohcalar cok acayıp. Pıjamalardan tutun, ıc camasırlarına, elde ıslenmıs pıkelerden tutun seccadelere, pantolonluk kumaslardan tutun, elbıselıge, elde yapılmıs  mutfak ve oda takımları, şalına, suslenmıs kullanılmaya kıyılamayacak halde olan havlusundan tutun,  banyo kesesıne… (hele bu banyo kesesı adetı cok acayıp. Sımdıye kadar gerek ceyız olsun, gerekse bu tur bohcamsı seylerde hep bas kosede yer alır. Anlamlandıramıyorum bır turlu.) Gorumce ya da varsa erkek kardes ya da baldızın bohcaları da aynı dıgerlerı kadar ozenlı. Bunun yanında varsa halalar, amcalar, dayılar, teyzeler, bunlara da bırer bohca hazırlanıyormus. Yıne cok teferruatlı, tum cocuklara hedıyelerı olan bohcalar. En garıp buldugum tarafıysa bu bohcaların, her konulanın kendıne has yerının olması. Atıyorum ıc camasırı gomlegın uzerınde olmayacak gıbı. Bır bır yerlestırılıyor hepsı. Sonra yapılan bu bohcalar sergılenıyor ese dosta.

Iste ben de bu bohcaların acıldıgı, aıle ıcın ozel fakat benım ıcın fazlasıyla gereksız olan bır gunde yer aldım bugun. Gunu basından sonuna kadar anlatmak ısterdım fakat tutabıldıgım kadar kısa tutmaya calısacagım. ILk defa bır bohca gosterımınde bulundum, her sey yenı ve yabancıydı. Zaten servıs yapmak ve sus bıtkısı gıbı oturup ızlemekten baska bol bol dedıkodu ve bol kahkaha dınledım. Neyse.

Baslangıcta tum kokoş ablaların, teyzelerın cantalarından cıkardıgı o kokoş terlıklerı hıc unutmadıgımı belırtmek ısterım. Ceketı cıkardıkları anda gordugum o abıyeler ıse ruyalarıma bıle gırebılırler. Icı senı dısı benı yakar hesabı, o an dusundugum tek sey kocalar kazanıyor teyzeler yıyor boyle gunlerde parayı oldu. Haksız mıyım, degılım. Kokoş teyzelerın, ablaların ayagımın uzerınde terlıklerıyle gezdıklerını soylemeden edemeyecegım. Hala hıssetmıyorum bazı parmaklarımı. Lanet olası terlıkler bı de topukluydular. Kendımı ne kadar ezık hıssettıgımı anlatamam terlıgım olmadıgı ıcın. Neyse kı yerlesme faslından sonra en az 20-25 kısının aynı salonda oturdugunu hayal edın. Yarısı benım ıkı katım ve dıp dıpe oturuyorsun. Zaten yaz gunu ve oglen sıcagı. O ortamı daha da acarsam dusununce bıle bayılabılırım. Aralarında bır teyze vardı, pervanenın onunu kapmıs, delı oldum. Yerınden kalksa hemen atlayacaktım fakat yerının kıymetını bıldıgınden kıpırdamadı bıle. Neyse kı cam onu benımdı, esmese bıle:p  Ictıgımız serbetten sonra, cay ve pasta tatlı borek servısı yapıldı. Teyzeler tabı lopur lopur goturuyor, bır yandan da obek obek halınde hepsı dedıkodu pesınde. Kımı ogluna kız arar, kımı gelınınden sıkayetcı vs. Onları ızlemekten ayıp olmasın dıye adını bılmedıgım bır sey yıyerek tabagı ıade ettım. Zaten sıcakta pasta borek yemek aptallık. Neyse kı bu ıskence bıttıkten sonra bohcalar serılmeye baslandı. Tek tek bu damadın donu, bu kaynatanın pıjaması vs dıyerek tanıtıldı ve gosterıldı mısafırlere. Hepsı el emegı goz nuru, ınsan degıl kullanmaya, baskasına vermeye kıyamaz. Uzerıme orttugum pıke dantellı olsa ne, olmasa ne. Benı rahat ettırmesı onemlı. Icım gıttı o kadar seyın elde yapılmıs oldugunu dusununce. Gercekten emege yazık. Bugun kım evıne dantel serıyor kı. Mutfagın golgelıgıne bıle dantel dıkmısler, o derece. Hayır yanı sınegın uzerını pısleyecegını bıle bıle neden ben onu oraya asacak kadar gerızekalı olayım kı. Kullanmayacaksam da neden yaptırayım kı. Anlamıyorum ıste bunları, cok gereksız gelıyor.

Tum bu bohca faslından sonra gıdenler oldu, kalanlara kahve ıkram edıldı ve kalkıldı. Kapıdan cıkarken elıme bır paket sıkıstırıldı. O an bu ne kı dıye bakınırken sagolsun ev sahıbı ‘bızde adet’  dedı. Tesekkur edıp cantaya attıktan sonra gordum kı havluymus ıcındekı. Nedır bu havluların dugunlerde cektıgı anlamıyorum. Yok davetıye verırken havlu verılır yok arabalara baglanır yok ceyıze konur vs vs. Hepsı gereksız, hepsı sacma, hepsı para tuzagı.

Sonuc ıtıbarıyle annem evlenecegım zaman soz dınlemezse yıllar sonra bu yazıyı okutup, anne sakın bana bu tur seyler yapma dıye tembıhleyecegım. Dınlemezse keyfı bılır, ben hıc bır etkınlıkte bulunmam.
Bu tur bohcalar evlenene kadar devam edermıs. Yok bayram zamanı damada bayramlık alınırmıs, yok dugunden sonra yemek verılırmıs, yok sureklı davetı olurmus vs vs. Ulen para mı dayanır bu tuzaga, para mı dayanır bu adete. Bu tur formalıtelerle zorlamak yerıne ınsanları ozgur bıraksalar da gonullerıne gore, ıstedıklerı zaman cagırsalar, davette bulunsalar olmaz mı?

Zor valla. Evlenmek baslı basına bır ıskence boyle oluyorsa. Hayır evlenmekle de bıtmıyor. Neymıs efendım cocuk oldugunda da cocuk bohcası hazırlanırmıs. Cocuk odası da bu tur sergılenırmıs. Hayır cocugu yapmasını bılıyorsa yetıskın dıye tabır ettıgımız bu evlı gencler, cocuklarına bakmayı da bılmelıler. Kendılerı alsın arkadasım esyalarını, bana mı sordular cocuk yaparken. Cok gereksız adetler var gercekten. Aıleme, evlenecegım erkegın aılesıne saygı duyarım fakat umarım  benden bu tur seylerı ıstemezler ve beklemezler. Kalp kırmak ıstemem fakat umarım ıstemedıgım sey ıcın bana kırılmazlar.

Evlılık zor ıs arkadas…

Teknoloiyle cok fazla ilgili oldugumu soyleyemem. Yenilikleri ya gozume sokuldukca takip ederim ya da ihtiyacim oldugunda arastiririm. Hatta yillardir ayni telefonu kullandigimi fakat hala surekli model degistirenlerden daha ‘ kiz gibi’ bir telefona sahip oldugumu da soyleyebilirim. Son bir yildir degistirmeyi dusunsem de, hala kirip bozamadigim icin bu istegimi erteliyorum her seferinde. Hatta iphone istedigimi de ekleyeyim, tam olsun:)

Son  bir yildir farkettiniz mi bilmiyorum fakat bir blackberry cilginligidir gidiyor. Bu telefonu kullananlarin yas ortalamasini inceledigimde 13- 23 gibi bir yas dilimi gozlemledim. Cocukluktan, yetiskinlige gecis donemi yani. Kisilerin kimliklerini bulmaya calistigi, ozentinin fazla oldugu ve gruba dahil olma isteginin tavan yaptigi donem. Bu boyuttan kullanici kesimine baktigimda gozlemlediklerimi cok gormuyorum aslinda, normal karsiliyorum ne kadar beni fazlasiyla irite etse bile. Gozlemlediklerimi soyle anlatacagim.

Blackberry telefonu olan biri telefonunu cantasinda/ cebinde tasimiyor. Surekli elinde, konusurken, bir yerde sira beklerken, muhabbet ederken, yemek yerken, bilgisayar karsisindayken, tasima araclarindayken ve muhtemelen wc` de bile telefonlari ellerinde oluyor. (wc kismi mubalaga elbette) Hatta bugun motorsiklet uzerinde trafik halindeyken bile blackberry ile ugrasan birini gordum. Ozellikle ortaokul, lise kesimi ogrencilerinde bu telefona talep yuksek. Hatta acil blackberrye ihtiyacim var diyerek arkadasindan odunc alanlara bile rastladim. Ozellikle blackberrye insan neden ihtiyac duyacaksa artik… Staj yerimdeki cocuklarin bilgisayar karsisindayken diger yandan da blackberry ile ugrastigini, internete girdigini de gordum malesef. Aileler cocuklarina sinirlandirmayip, o yasta bu tur  telefonlar ile odullendirince, biz uzerimize duseni yaptik ve staj yerinde bu tip telefonlari yasakladik. Tabiyki sokakta yine ellerinde blakberry vardi o baska. Renkli ve seffaf  kiliflariyla tam bir hatun telefonu olarak dusunulmus olacak ki, bu telefonun kullanim kesimi dikkat etmisseniz genelde kizlar. Cok az erkekte gordum diyebilirim. Ya da erkekler daha az gosteriyor da olabilir.

Blackberry kullanimini cazip kilan sanirim 24 saat internete girebilme olanagi. Zaten evde, okulda, is yerinde surekli internet basinda olan insanlarin kendilerine ayrilmis bir kac saat dahi olsa, bu kisa zaman dilimini neden internet ile harcar anlamiyorum. Cok sosyal bir insan oldugumu soyleyemem bulundugum ulkeden dolayi, fakat 24 saat internet basinda otursam yapacak bir sey de bulamam. SIkIlIrIm bir sure sonra. Bu insanlar sIkIlmIyorlar da.

Teknolojiyi takip etmesem de, yenilikleri severim kendim kullanmadigim surece. Geri kafaliyim bu konuda. Aliskanliklarimdan vazgecemem kolay kolay. Telefonda internete erisilebiliyor olmasi cok guzel. Fakat internetin bu sekilde kullanilmasi hem bu genc beyinleri yikiyor, hem de gelisimlerini olumsuz yonde etkiliyor. Gune blackberry ile uyaniyor, yataginda blackberry ile uykuya daliyor. Daha dogrusu uykuya dalincaya kadar blackberry ile vakit geciriyor. Arkadas ortamlarinda bile ellerde blackberry, mubabbet donuklasip, araya mesafeler giriyor. Simdiye kadar blackberry ile birini arayip konusana rastladim dersem yalan olur. Benim bildigim telefon ile aranir fakat blackberry ile sadece yaziliyor. Ebeveynlerin bu konuda farkindaligi var mi bilmiyorum ama bilinclendirilmeleri, gozlemlemeleri, gerekirse kisitlamalari hatta bu tur telefonlari cocuklarina almamalari gerekiyor.

Iphone bunun yaninda internete girilebildigi halde daha “yetiskin”  telefonu imaji ciziyor. Simdiye kadar iphone ile yazandan cok, konusani gordum. Bu cok amacli araci bireyler daha cok iletisim icin kullaniyor. Bu nedenle tercihim asla blackberry olmayacak gibi gorunuyor:)

Karsilastigim ornekler ve dinledigim hikayeler uzerine kurulu aslinda bu yazi. Daha onceki yazimda staj yerimde, beraber calistigim 3 kisiden ikisinin escinsel oldugunu anlatmistim. Biri bayan(evli), digeri erkek. Hayatimda ilk defa escinsellerle bu kadar yakindan muahatap olup, her gunumu onlarla beraber gecirdim. Cok ozel insanlardi, bir o kadar homofobiklerden daha sadik, insancil ve daha ozguvenleri yerindeydi. Belki benim sansimdir onlarla karsilasmam fakat onlar sayesinde genelinin boyle oldugu kanisina vardim diyebilirim dinledigim hikayelerden. Konu bu iki insan degil elbette. Ben escinsel olan bir insanin, bunu ne zaman farkettigini merak ediyorum daha cok. Farkindaligi olusunca bu insanin, kendisine nasil itiraf ettigini, cevresine nasil inandirdigini ya da cevresinden nasil gizledigini merak ediyorum. Meraktan cok anlamak istiyorum bu surecte yasananlari. Ha bana ne faydasi olacagi sorulabilir. Elbette bana bir faydasi yok ama kim bilir belki ben bir gun birine bu konuda yardimci olup, anlayacagim onu. Gelecekte ne olacagi bilinmez, belki escinsel bir arkadasim, belki de bir hastam olacak kim bilir. Herkesin basina gelebilecek bir sey gunumuzde.

Gunumuzde derken, gunumuzde escinselligin ne kadar yaygin oldugunu kimse goz ardi edemez. Kimine gore kimligini bulamamis insanlarin uydugu “moda”, kimine goreyse isyanla icinde kopanlarin cogunlugun da destegiyle disa vurumu. Bunun bir iyi bir de kotu yani var. Bu seslerin cogalmasi escinsellerin ozgurce, tepkilerden cekinmeden yasamasini saglarken, diger yandan escinsel olmayanlarin ” acaba mi” lara maruz birakilip insanin kendi icinde dengesini bozmaya calisiyor.  Ornekler verip aciklayacagim bunu.

Staj yerimdeki bayan (sanirim 43 yasinda) escinselliginin baslangicini soyle anlatmisti bana. “ Cocukken erkek gibiydim, erkek gibi giyinir, erkek gibi davranirdim. Hic bir zaman suslu olmadim, hic bir zaman kiz cocuklarinin ozendigi seylere ozenmedim. Ortaokulda bir erkek sevgilim vardi. O donem herkesin oldugu gibi, ben de onlara uyup olmasini istedim. Uzun da surdu ama istedigim bu degildi. Bizim zamanimizda yaygin bir sey degildi. Zaten koydeydik, oturdugumuz yerdekiler asiri inancliydi. Duyulup bilinen bir sey degildi escinsellik.”

Calistigim yere her milletten bir cok insan gelir. Gozlemlemeyi severim, o yuzden guzel istir aslinda tezgahtarlik. Neyse. Bir Turk musterimiz var. Bu bayanin 2 cocugu var, biri kiz ve yakinda evlenecek. Ceyizlik esya alirken hikayesini anlatmisti. Kocasiyla koyde evlendirilmis gorucu usulu. Sonra yurt disina gelmisler,cocuklari olmus. Kocasi anlattigina gore escinsel oldugunu farkedip ya da daha fazla dayanamayip yabanci bir erkekle yasamaya baslamis. Sonra bu bayandan ayrilip, o erkekle evlenmis. Cocuklar babalarindan bahsetmiyorlar bile. Onlar icin de zor olmali.

Hani “acaba mi” demistim ya yukarida, bu orneklerle su tehlikeye dikkat cekmek istiyorum aslinda. Sokakta gordugun birinin davranislarina bakarak ya da gerek giyimine gerek oturup kalkmasina, insanlarla iliskisine, konusmasina gore ” acaba mi” demeye baslar oldu insanlar. Ben staj yerime gelen cocuklardan erkeksi giyinip digerleirne gore “baska” davrananina “acaba mi” dendigini gordum, ben de dedim yeri geldiginde. Ya da tam tersi ” kiz gibi”  bir erkek gordugumde. Bunlarin yayginlasmasini tehlikeli buluyorum ben. Daha kisiligi olusmamis insanlarin ya da ergenlerin, cocuklarin diyelim, bu sekilde bir sinifa sokulmalari onlari olmadiklari kimlige yonlendirmek olabilir mi? Sonra belki merak, belki istek, bir sekilde bunu deneme olayina giristirmez mi? Yanlis anlasilmasin, kotu buldugumdan degil, sadece kisilik bozuklugunun bu sekilde yayilmasindan korkuyorum ben. “Kizlarla denedim olmadi ben lezbiyen degilmisim, erkeklerle deneyeyim belki heteroyumdur” gibi dusuncelerin yayginlasmasindan tirsiyorum ben. O yuzden merak ediyorum aslinda biraz da bunun farkindaliginin ne zaman, hangi donemlerde olustugunu. Tabiyki kisiden kisiye de degisirdir belki, bunu bilemem.

Bunun yaninda, koyde Ayse teyzeyle evlenen ve cocuk yapan Mehmet amcanin, yillar sonra escinsel oldugunu anlamasi ya da disa vurmasi onun yillarca neler cektigini dusunmek ya da kahveye gittiginde Hakki amcaya nasil baktiginin varsayimini yillar sonra yapmak ne kadar aci. Kucumsemek ya da rencide etmek icin demiyorum bunu. Sadece ilgi duymadigin bir cinsiyette biriyle evlenip, ustune cocuk sahibi olmak ve yillarca o insanla beraber ayni yataga girmek, karsindakinin cinsel ihtiyaclarini gidermek ama hic bir sey hissetmemek, bunun yaninda atiyorum carsidaki Muammer amcaya asik olmak ne feci bir seydir dusunmek bile urkutuyor. Ustelik bu insanlar belki escinselligin varligindan bile habersiz. Bunlar icin neler yapilabilir bilmiyorum ama gercekten elimden bir sey gelse yapmak isterdim. Ne zaman farkedildigi, farkedilince bunu kendilerine nasil soylediklerini bu yuzden merak ediyorum. Zor bir itiraf olmali.

Yine stajdan guncel bir ornekle konuya giriyorum. Ne kadar stajdan  alinmis gibi gorunse de, aslinda bu konuya ne kadar yakin oldugumuzu, gunluk yasamimizda  ne kadar cok benzer ornekle karsilastigimizi goreceksiniz.

14 yasinda bir kizimiz var, ailenin en buyuk cocugu. Aile dedigime bakmayin, anne agir psikyatrik hasta ve klinikte yasiyor, cocuklariyla gorusemiyor denebilir. 9 kardesi var bu kizin. Baba bir sure oncesine kadar cocuklarin sorumlulugundan korkup kacmis, sonra geri gelmis. 9 kardesten bazilari koruyucu ailede, bazilari cocuk esirgeme kurumunda. Yaklasik bir aydir baba 3 cocugu evine almis, beraber yasamayi deniyor. Aksama kadar ailede  zorunlu bakici var. Yaklasik 1 ay once bu kizimiz en kucuk kardesini(1 yasinda) kaybetti (hasta dogmustu) Anne yaklasik 2-3 ay once cocuklarinin bulundugu sehire gelip, bir gun beraber vakit gecirmisti. Iste ne olmussa o sure icinde olmus. Gectigimiz gunlerde annenin yine hamile oldugu duyumunu aldik. Kizimiz bu duruma tepkisiz. Cunku hem bu durumdan dolayi utaniyor, hem de anlamlandiramiyor. Anne ise cocugunu elinden alacaklar korkusuyla ulkeye giris yapmaktan kaciniyor. Yineliyorum, evi yok, cocuklarinin hic birini goremeyen bir anne, ustelik psikyatrik bir hasta.

Boyle bir durumda hasta bir annenin mantikli dusunmesi elbette beklenemez. Fakat bir gecelik zevk ugruna dunyaya bir tane daha ortada kalmis bir bebek, bir birey getirmek ne kadar mantiklidir? Ozgurluk mudur cocuk yapmak, herkes cocuk yapabilmeli mi, yapmali mi, bu hak herkese verilmeli mi? Belki yanlistir dusuncem, belki de kisisel haklari kisitlamaktir insanlarin bilemiyorum fakat ben zihinsel engellilerin, psikyatrik hastalarin, cok kucuk yasta evlendirilmis kisilerin(13-18), gecmisinde tecavuz gibi vakalara bulasmis kisilerin cocuk yapma ozgurluklerinin ellerinden alinmasi taraftariyim. Eger ki dunyaya gelen cocugun gerek fiziksel, gerekse ruhsal durumu yerinde olmayacaksa, saglikli bir aile ortaminda bulunmayacaksa o cocuk dunyaya gelmemeli. Belki acimasizim ama bu cocuklarin dunyaya geldikten sonraki cektikleri daha acimasizca. Genelde klise bir soz vardir. ” dunyaya gelenin rizkini Allah verir” diye. Allah elbette dunyaya gunahsiz gelen melek kuluna rizkini verir fakar sirf bu dusunce ile cocugun gelecegini acimasizca kendi sorunlarinla mahfedemezsin ki.

Stajdaki bu kizimiz mesela hem annesine uzak, hem de kardeslerinin hepsi birbirine uzak. Aile kavrami yok, uzerine bir kardes daha gelmesi ne kadar akla mantiga sigar bilemiyorum. Kimsenin cinsel yasami beni ilgilendirmiyor. Bu konuda herkes ozgurdur evet  fakat korunmayi bilmiyorsan bu ozgurlugun de elinden alinmali bence. Surekli kacinci asirda yasiyoruz, hala mi korunmak bilinmiyor derken, o anlik acizligin, o anlik bosvermisligin, o an ki kendini koyvermisligin yuzunden senin sorumsuzlugunun bedelini dunyaya gelecek bir melek odememeli. Bu cocuklar saglikli bir ortamda yetismedikleri icin kotu yola atilmalari da kolaylasiyor. Sonra bunun cezasini ceken yine onlar. Oysa onlari dunyaya getiren ebeveynler bu cezadan nasibini almiyorlar.

O yuzden diyorum ki, bu tur bireylerin cesitli yontemlerle (kisirlastirmak, zorunlu spiral, ya da aldirmak) cocuk yapma haklari ellerinden alinmali. Daha fazla dogustan cileli melekler dunyaya gelmemeli.

Hemen sordum staj yerimdeki Hollandali calisanlara: “ Sizin yasalariniza gore bu yasak degil mi, siz saygisizlik olarak gormuyor musunuz”. Cevap gayet sasirticiydi. Hayir, neden saygisizlik olsundu. Yanlis bilmiyorsam Turk bayraginin belden asagi inmesi yasak, saygisizliktir bayraga diyerek ekledim. Ben tum ulkelerde boyle oldugunu sanarken sanirim Turkiye haric hic bir ulkede bu yokmus. Bayrak hassasiyeti bize ozguymus.

Hollandali sozlerine soyle devam etti. Turkiye`de Turk bayragini yaksan seni linc ederler ama kendileri gerek Israil, gerekse Amerikan bayraklarini yakmaktan hic cekinmezler. Saygi beklerken saygisizlik etmek onlara ozgu. Celiskili geliyor yaptiklari diyerek ekledi. Hakli buldugumu soyledim elbette.

Sorun su aslinda. Biz bu konuda bu kadar hassasken, baska ulkelerin umursamamasi, aslinda bayrak yakarak sadece bizi gulunc duruma dusuruyor ya da onlari hassas yerlerinden vuracagimizi dusunurken iplemeyeceklerini hesap edemiyoruz.

Hollandali sunu ekledi sozlerine. Burada Hollanda bayragini yaksan kimse donup ne yapiyor bu demez, karismaz. Ama Turkiye`de olay olur. Aslinda sen olay yaparak hassasiyetini belli ediyor, acik veriyorsun. Ama bunu bilmiyorlar dedi. Hakliydi belki. Ama aliskanlik midir, ya da benimsemislikten midir bilmiyorum fakat hala bayrak konusunda hassasim burada yasamama ragmen. Dona konmus bir bayrak bana hala saygisizlik olarak geliyor, hangi ulkenin olursa olsun.

Aslinda bir korkagim ben. Severek soyluyorum bunu.

Yeri geldi sinifta kalmaktan korktum, bazense dersi gecememekten. Hastalanmaktan korktum, sevdiklerimi  uzmekten de. Cok korkularim oldu ama benim icin en buyugu kaybetme korkusuydu.

Dusunun, bir isiniz var. Gayet iyisiniz isinizde ve herkes sizden memnun. Isinizi o kadar benimsemissiniz ki, kaybetme korkunuz yok. Zaman geliyor, alistiginiz icin isinizi salliyor, daha az azim gosteriyorsunuz. Artik baskalarinin size bakisi degisirken siz bunun farkinda olmuyorsunuz. Cunku o is “sizin” . Oysa iki kisi ile rekabete girseniz, bulundugunuz mevkiyi kaybetmemek icin ne kadar calisir, uykusuz geceler gecirirsiniz. Iste demek istedigim bu, kaybetme korkusu insani konu isse ise, asksa aska, okulsa okula, arkadasliksa arkadasliga bagliyor, emek verdiriyor, canli tutuyor.

Cogu evliligin ya da uzun sureli iliskilerin bu yuzden bittigine inaniyorum ben. Sahiplenmek guzeldir, insana kendini ozel hissettirir fakat insanlar saniyor ki imza atilinca o kisi artik gidemez, hep kendisinde kalir. Bu sahiplenme hissi yuzunden kaybetme korkusu gidiyor, kisi kendine bakmayip, esine eskisi gibi ilgi gostermeyip farklilasiyor. Bir sure sonra asik oldugu kadin veya erkegin o olmadigini anlayan es, gozunu aciyor ve baska diyarlara ucuyor. Kaybetme korkusunu esi gittikten sonra hisseden ve buna sebep olan es, gec kalinmislikla basini duvarlara vuruyor. Oysa flort ederken onu kiskanip, kaybetmekten ne kadar korkuyordu di mi?

Bir iliskide o yuzden en korktugum sey kaybetme korkusunun artik yok olmasi. Ya da ileride kismetse yapacagim evlilikte. Sevdigimi kaybetmekten hep korktum, uykusuz geceler gecirecek, bazen paranoyaklasacak kadar. Dozunu kacirmadan bu korkuyla yasamanin saglikli oldugunu dusunuyorum. Umarim sizler korkmak icin gec kalmis sayilmazsiniz. Korkulariniza sahip cikin.

Bir suredir copculer maaslarinin dusuklugunden dolayi grevdeler ve maaslari yukselene dek cop toplamayacaklarmis. Sokaklarin halinin fotografini cekmek isterdim ama yururken bile tiksiniyorum. Ben hayatimda boyle pislik, boyle cop yuvasi gormedim. Turkiye`de de hic karsilasmadim boyle pislikle. Ki insanlar en kotu ihtimal kapilarinin onunu supurur, yikar, yine de temizlige dikkat ederlerdi. Fakat su an ki haliyle Avrupa demeye bin sahit isteyen bir gorunumde burasi. Kaldi ki, Avrupa buysa ben kor giderim ulkeme. Yerler hayvan pisliklerinden, kagittan, ucusan coplerden gecilmez haldeyken, cop konteynirlarinin yaninda dag gibi biriken cop posetleri ve etrafa saldigi koku insani sokaga cikmaktan sogutuyor. Ustelik bu pisligin yayacagi hastaliklar da cabasi. Eskiden sabahlari uyurken cop arabasi geldiginde cikardigi gurultuden rahatsiz olan “simarik” ben, su an copcu gelsin diye dua eder haldeyim. Sokakta yururken oldugunca az nefes almaya calisip, yurudugum yerlere dikkat ediyorum, pisliklere basmamak icin. Yemin ediyorum copculerin degerini anladim. Allah onlarin cop toplayan ellerine zarar vermesin. Zam alirlar mi, almazlar mi bilmiyorum ama en yuksek maasi hakeden gruplardan biri olduguna artik kesin kanaat getirdim.

Iyi ki varlar ve  hep olsunlar:/

Her seyden once baskalari tarafindan bakilma, izlenme hissi beni rahatsiz eder. Etrafinda yuzlerce insan otururken nasil aralarina dalip kendini evinde hissedeceksin ki? Nasil rahatca muhabbet edip, nasil sen olacaksin ki? Oysa piknige rahatlamak, stres atmak icin gidilmez mi?

Etle aram yoktur ama vejeteryan da degilim. Mangalsa konu, dumanindan da, kendisinden de hoslasmam. Sigaranin dumani bile rahatsiz ederken o cigimsi mangal eti beni fazlasiyla tiksindirir. Bulundugun piknik ortaminda herkesin mangal yapmasi demek, dogal alanin icine etmek ve rahatlamak icin gittigin bolgede dumandan rahatsiz olarak donmen demek. Hem cigerlere zarar, hem de yedigin etle midene.

Cocuklasmak. Yeri gelince sokakta bile kendimi iyi hissedersem fazlasiyla cocuklasabilirim. Duruma gore bu yasimda sokakta ip oynamam, top atlamam gerekirse bunu da yaparim. Cekinmem laftan sozden. Piknige gidince sanki sartlanmiscasina, hayvanlari otlanmaya cikarmis, ortama salmiscasina rahat olmak, ya da olmak zorunda olmak neden ki? Etrafinda tanimadigin bir suru insan ve sen ortalarinda sekilden sekile girip baskalarina seyir malzemesi oluyorsun. Ne gerek var ki?

Temizlik. Fazlasiyla temiz, titiz oldugumu soyleyebilirim. Boyle bir ortamda kap kacak pislenir, el yikayacak yer bulamazsin. Bulsan da herkesin gittigi o alana ugramak, zaten hijyeni bastan kaybetmek demektir. Tiksinirim ister istemez, elimde degil.

Peki ne mi olmali?

Bence insan kendi alaninda, kimseye seyirlik olmadan piknigini yapmali. Bahcen varsa bahcende, balkonun, terasin varsa orada vesaire.

- Sanirim hic bir sosyetik veya medyatik aile, calisani ile ilgili, samimi ve fazla hasir nesir olmaz.  Bu dizide ise tam tersi calisanlar aile fertlerinden birileri ve her sIkIntIda, hastalikta, saglikta birbirlerinin yaninda olup, maddi manevi destekten kacinmiyorlar. Bu da demek oluyor ki efendim, bu dizi zengin kismisina ornek olacak nitelikte. Bu nedenle bu diziyi IZLEYIN!

- Normalde ayni cati altinda yasayan kardeslerin bir birleriyle kavga etmemeleri mumkun degildir. Fakat bu dizide ne goruyoruz, o miymiy abla ve bicirik kardes birbirlerine  kenetlenmisler, kavgasiz gurultusuz yasiyorlar. Bu da demek oluyor ki, bu dizi tum kardeslere ornek olmali. Bu nedenle bu diziyi IZLEYIN!

- Artik gunumuzde pek azdir ki kaynanalar evde istensin ya da tartisma hir gur olmasin. Fakat bu dizide Firdevs hanim eve kok salmis, damadin tum maddiyatindan faydalanip ailenin reisi gibi davranmayi basarmis. Bu yuzden bu dizi kaynana, gelin, damat bermuda ucgenine bomba gibi dusup, ornek olmali. Bu nedenle bu diziyi IZLEYIN!

- Artik insanlarin akraba iliskileri o kadar kuvvetli degil. Hatta herkes cekirdek aile modunda takilip, esi dostu,amcayi dayiyi, halayi teyzeyi unutur olmus. Fakat bu dizide oyle mi? Behlul de bu evin bir evladi, Behlul de aile ile kaynasip bir aile ferdi olmus. Hatta oyle ki, yengesinin kalite kontrolunu yapip, amcasina raporu sunacak kadar, hatta kuzeninin de bir tadina bakacak kadar da comert. (böö igrencim) Akraba iliskilerim zayif, guclendirmek istiyorum diyorsaniz, bu diziyi IZLEYIN!

Daha da igrenclesmemek adina bu seferlik yaziyi kisa kesiyorum fakat yakinda izlemedigim diger dizileri de analiz edecegim.

Kalin saglicakla.

Bakanlik boyle bir anket yapip, milleti gaza getirmeden once sunlari dusundu mu merak ediyorum.

1- Anket internet uzerinden yapildigi icin, internetle ilgisi olmayan insanlarin bu ankete ulasmasi nasil saglanacak? Kaldi ki bilgisayar kullanimi ne kadar yayginlasmis gibi gorunse de 3-5 buyuk sehir disinda bu kadar da yaygin kullanilmadigi kesin. Bu nedenle oy verenlerin cogunun maddi imkaninin yerinde oldugunu da dusunebiliriz.

2- Maddi imkanlar demisken, hani klasiktir hep soylenir ya “maddi durumu iyi olana dokunmaz. Her gun baska kiyafetlerle gelebilirler”, vs. Ne kadar buna maddesel bakinca hak versem de, bu cocuklarin psikolojilerine bakinca onlar icin de iyi olmayacagi kanisindayim. Giyinmeyi seven, imkani da olan biri dikkat ve ilgisini okul saatleri icerisinde derslerinden cok dis gorunumune verecegi icin basarisi dusecek. Ne kadar kendi cevresinde iyi giyiniyor da olsa, bulundugu grup icerisinde varligini gosterebilmek icin surekli bir yaris ve karsilastirma icerisinde bulacak kendini (kendi icinde elbette). Istekler artacak.

3- Maddi durumu yerinde olmayan bireyler icinse bu  tamamen psikolojik baski durumuna gelecek. Takdir edersiniz ki Turkiye gibi calisani az ama issizi bol bir ulkede bogazdan gececek bir ekmek, uzerine giyecek bir elbiseden daha degerlidir. Ailenin cesit cesit alma durumu yokken cocugun aileye baski yapmasi, hem cocugu hem de aileyi yipratacak, cocugun gelisimini etkileyecektir. Kaldi ki cocuk kendisini okulda arkadaslari gibi giyinemedigi icin kotu hissedecek, kendisini gruptan soyutlayacaktir. Bu da elbette cocugun sosyal psikolojik alanda gelisimini etkileyecektir. Gruplasmalar ister istemez olacaktir.

4- Bu degisiklik ilkogretim ve ortaogretimde yapilacagi icin ruhsal gelisime daha tehlikeli bir boyut kazandiracaktir. Cocukluk, ergenlik ve yetiskinlige adim atmak gibi tum onemli gelisim donemlerini kapsayan bu yas gruplarinda bu gibi olumsuz cevresel faktorleri cogaltmak, once bireyi, aileyi ve sonra toplumu etkileyecektir.

Turkiye`de yanlis bilmiyorsam serbest kiyafet uygulamasini ilk defa ve yillardir uygulayan tek devlet okulu Konya`da bir Anadolu Lisesidir. Oradan da duydugum ve gordugum orneklerle bunun yapilmamasini daha dogru buluyorum.

Kendi kardesimden bile ornek verebilirim. Ne kadar Avrupa`da olmamdan ve maddi imkanlarimdan dolayi verdigim ornekle Turkiye`yi kiyaslayamasam da, bu yas grubunun hassasligini anlatabilirim. 12 yasinda kardesim gecen gun okulda tum gun kendini kotu hissettigini ve bu yuzden sessiz kaldigini soyledi. Nedenini sordum, giydigi kiyfetten memnun degilmis. Sabah aceleyle giyinmis ve kendisini cok kotu hissetmis. Bu ve bunun gibi bir cok orneklerini yasiyor, goruyorum kardesimde. Ergenlikte olmasindan dolayi surekli degisen bedenleri, eskiden giyecege duskun degilken ve alisveristen nefret ederken simdi isteklerinin artmasi malesef masraflarinin cogalmasina neden.Ama bu da gelisimi icin dogal bir surec. Ben bunlari karsilarim fakat kardesimin yasitlarinin Turkiye`de bunlari kolayca karsilayabilecegini sanmiyorum.

O yuzden diyorum ki, Turkiye henuz serbest kiyafet uygulamasini hayata gecirecek kadar gelismedi. Gelin once issizligi bitirelim ve aile ici huzuru saglayalim, gelin once cocuklara aylik (gulunc olmayan rakamlarla) cocuk parasi verip giderlerini aile uzerinden biraz da olsa devlete yikalim, ondan sonra serbest kiyafet uygulamasina gecelim. Uygun oldugumuz o gun gelinceye kadar, bu sekilde herkes uniforma giyerek esit statude, esit gorunurlukte. Kimse kimseyi dis gorunumu yuzunden yipratamaz, herkes birbiriyle mutlu mesut gecinir.

30 nisanda sona erecek bu anketin olumsuz sonuclanmasini diliyor, oy vereceklerin bencilce davranmamasini diliyorum.